Giấc mơ dát vàng cho sản phẩm truyền thống

Trước khi cho ra đời một tác phẩm cho năm mới, Các thành viên 1102 cùng các nghệ nhân thành lập Hội đồng sáng tạo mẫu, lên ý tưởng về mặt hình ảnh. Có nhiều tiêu chí được đặt ra như thần thái, tư thế của Kỳ Linh. Nhưng quan trọng hơn cả, thiết kế phải chuyển tải được câu chuyện mà các tác giả đã ấp ủ và gửi gắm vào trong tác phẩm.

Làm nhiệm vụ biến thiết kế thành khuôn hình là anh Trần Văn Sáu, người điêu khắc mẫu cho Kỳ Linh năm nay. Sau khi tác phẩm rời khuôn, nghệ nhân sẽ dùng dụng cụ tỉa các chi tiết, biến những đường nét thô mộc của đất sét thành từng sợi lông, khóe mắt, rãnh mũi sống động như thật. Tất cả đều được tỉa thủ công toàn bộ. Do đó từ cùng một khuôn, nhưng không có hai tác phẩm nào hoàn toàn giống nhau.

Vương Cường, nghệ nhân gốm 50 tuổi năm đầu tiên tham gia chế tác Kỳ Linh Mậu Tuất cho biết nguyên liệu làm nên phần gốm của Kỳ Linh được pha chế theo tỷ lệ riêng, kết hợp kinh nghiệm truyền thống với những phương pháp mới. Sau khi sản phẩm rời khuôn, tráng men sẽ được đưa vào lò, với thời gian nung lâu hơn 5 tiếng so với thông thường để đảm bảo lớp men đạt được chất lượng cao nhất. Sau mỗi lần sản xuất, khuôn sẽ được đập bỏ, để đảm bảo không có phiên bản nào ngoài những sản phẩm của 1102 xuất hiện trên thị trường.

Là người nhiều tâm huyết với nghề gốm, nhưng lâu nay anh chỉ nhận đặt hàng nhỏ lẻ. Chỉ đến khi tham gia dự án, nghệ nhân Cường mới thực sự hứng thú vì cũng có chung những ý tưởng về việc khôi phục làng nghề, tìm đầu ra ổn định cho các sản phẩm thủ công.

Cách đó không xa cũng bên dòng Bắc Hưng Hải, ngôi làng Kiêu Kỵ, Gia Lâm từ lâu nổi tiếng với nghề làm quỳ vàng, quỳ bạc truyền thống. Tuy vậy, nghề của cha ông đang dần bị mai một khi sức lao động thủ công không đọ được với những sản phẩm công nghiệp, hàng Trung Quốc giá rẻ tràn lan.

Năm nay 62 tuổi và 27 năm kinh nghiệm, nghệ nhân Lê Văn Vòng là một trong số ít người còn bám trụ với nghề ở làng. Trải qua nhiều nỗi trăn trở về việc nghề truyền thống, ông như “cá gặp nước” khi được mời tham gia dự án khôi phục, gìn giữ các sản phẩm thủ công.

Đây là lần thứ tư ông tham gia sản xuất Kỳ Linh cho mỗi dịp Tết đến xuân về. Chung sức làm nên một sản phẩm mang lại tài vận cho gia chủ, trước mỗi mẻ ông đều thắp hương báo cáo với thần linh, thổ công chứng giám. “Từ khi tham gia dự án, tôi thấy mình gặp nhiều may mắn, liên tục nhận được những lời mời đi dát vàng ở các địa phương, sang cả Ấn Độ để dát vàng cho tượng Phật”, ông Lê Văn Vòng cho biết.

Bên cạnh niềm vui được tổ nghề ưu đãi, nghệ nhân còn vui mừng vì những sản phẩm Kỳ Linh qua bốn năm qua được khách hàng đón nhận. Qua đó, ông lại bùng lên niềm hy vọng làng nghề Kiêu Kỵ cùng sản phẩm truyền thống sẽ dần lấy lại ánh hào quang xưa.